kvo 49e jaargang nummer 2 februari 1985

J.E.v.d.Brink

A R M A G E D D O N

Een aktueel onderwerp

'En Hij verzamelde hen op de plaats, die in het Hebreeuws genoemd wordt Harmágedon', luidt Openbaring 16:16 in de Nieuwe Vertaling. De koningen der gehele wereld verzamelden zich daar om oorlog te voeren op de grote dag van de almachtige God (vers 14). Wat bedoelde Johannes met een plaats die in het Hebreeuws Harmágedon of Armagéddon wordt genoemd? Har-Mágedon betekent berg van Megiddo, maar Megiddo ligt niet op een berg en is geen berg. Wel is het tegenwoordig een enorme ruïne-heuvel (Tell el-Moetesellim). Wij houden het daarom maar op Ar-Mágedon, dat is de stad van Megiddo (vergelijk hiermee Ar-Moab, de hoofdstad der Moabieten In Jesaja 15:1). Het woord Megiddo betekent: waar de troepen zich verzamelen, dus een betekenisvolle naam.

Het woord Armageddon komt verder in de bijbel niet voor en ook niet in de antieke literatuur, maar des te meer in de christelijke week- of maandbladen van onze tijd en zelfs in de wereldse pers zoals 'Time','Vrij Nederland' en 'De Tijd'. De interesse van deze magazines spruit beslist niet voort uit een religieus reveil van deze bladen, maar uit het feit dat Ronald Reagan, de president van de Verenigde Staten, in enkele privé-gesprekken blijk heeft gegeven dat hij de fundamentalistische eindbeschouwing is toegedaan. Wij denken hierbij aan de televisie-dominees Jerry Falwell, Jimmy Swaggart en Pat Robertson, die de bijbelse profetieën letterlijk uitleggen in de natuurlijke wereld.

'Time' van vijf november 1984 schreef inhoudelijk over Armageddon onder meer: Reagan bevindt zich onder de miljoenen christenen die beïnvloed worden door een subcultuur, die tegenwoordig wordt gepromoot door bijbelscholen, seminaries, t.v., radiosprekers en populaire produkten van een 'second-coming' industrie, die dus boeken uitgeven aangaande de tweede komst van Jezus aan het einde der tijden. Als voorbeeld noemt dit tijdschrift dan het boek van Hal Lindsey: 'De planeet die aarde heette' met zijn duizeling wekkende oplage van 15 miljoen exemplaren. Volgens deze schrijver begon de profetische 'countdouwn' - een vergelijking met het aftellen bij het afschieten van een raket - bij de verovering van het oude Jeruzalem door Israël in 1967. Volgens hem gingen toen de woorden van Jezus in vervulling, dat deze stad door de heidenen zal worden vertrapt, totdat de tijden der heidenen zullen vervuld zijn (Lukas 21:24). Theoretisch wordt nu de herbouw van de tempel op zijn oorspronkelijke plaats mogelijk. Volgens sommigen bedelingen-aanhangers zal de antichrist daar zijn hoofdkwartier opslaan. De volgelingen van Falwell geloven dat de christen vóór de grote verdrukking zullen worden weggenomen. De algemene mening van fundamentalisten is dat de - Sovjet Unie - het kwade noordelijke rijk uit Ezechiël 38,39 - Israël zal aanvallen, maar verslagen zal worden. Na een latere slag bij Armageddon zal God dan het duizendjarige rijk doen ingaan. Tot zover 'Time'.

Voor Reagan is Rusland het rijk van het kwaad. Daarom werd door enkele bladen gesuggereerd dat bij een mogelijke door Rusland gesteunde invasie van Syrië in Israël, hij als medearbeider van God met kernwapens zal interveniëren, waarmee dan de slag bij Armageddon zal aanvangen.

In zijn boek 'Countdown to Armageddon' (startsein voor Armageddon) geeft Hal Lindsey toe dat de Verenigde Staten profetisch gezien geen wezenlijke rol spelen in het eindtijdgebeuren. Hun invloed op de niet-communistische landen zal daarom volgens hem verminderen en zal vanwege de 'gemeenschappelijke markt' worden overgenomen door de Europese tien-statenbond, die het herstelde Romeinse rijk zal vertegenwoordigen. Het getal tien wordt afgeleid uit het monstrueuze beeld in Daniël 2, waarvan men stellig beweert dat het tien tenen had en geen twaalf zoals de man van zeer grote lengte uit Gath (Dan.2:41,42 en 2 Sam.21:20). Daarom zal Amerika zijn invloed in de wereld verliezen. Dit zou dan te wijten zijn aan het gebrek aan nationale idealen, omdat Amerika steeds meer een verzorgingsstaat zal worden, aan de toenemende gezagsondermijning vanwege de infiltratie van het marxisme, door het nemen van verkeerde buitenlandse politieke beslissingen en last but not least door zijn verminderde uitgaven voor de defensie. Ofschoon Lindsey gelooft dat al het onheil voorspeld is, onderwerpt hij zich toch niet aan een profetisch noodlot. Hij is tegelijk een goed vaderlander en daarom roept hij Amerika op tot een herbewapening om de expansiezucht van Rusland te beteugelen. Hij gelooft dat God Amerika onder de volken apart heeft gesteld. Wanneer de Amerikanen gaan bidden, de wetten weer gaan respekteren, hun leger versterken, zal hun land de gruwelijke situatie overleven en nog als een machtige natie voortbestaan, totdat de Here komt om zijn volk bij de 'opname' te evacueren. De Amerikaanse Christenen zullen dan de destructie van hun vaderland niet meer meemaken. Die komt, wanneer zij naar de hemel zijn verhuisd.

Een geestelijke strijd

Het is opmerkelijk dat velen het aardsgerichte denken bij de verklaring van de strijd bij Armageddon maar niet kunnen loslaten. Zij menen stellig dat de apostel in zijn hemelse visioenen bezig werd gehouden met een wereldoorlog, waar Russen, Egyptenaren, Chinezen, Europese volken, Israëliërs en zelfs Amerikanen bij betrokken zouden zijn. Deze immense krijg zou zich dan afspelen binnen de begrenzing van een gebied dat kleiner is dan de provincie Utrecht. Bij deze natuurlijke visie staat de gemeente van Jezus Christus volkomen buiten spel. De christenstrijders zouden al vóór het uitbreken van de slag zijn 'weggenomen' in een punt des tijds. Zij volgen dan niet de kruisvaan om volhardend tot het einde toe te strijden, maar zij verlangen om in de ure des gevaars heen te gaan en dit ondanks de woorden die Jezus tot zijn Vader sprak: 'Ik bid niet, dat Gij hen uit de wereld wegneemt, maar dat Gij hen bewaart voor de boze' (Joh.17:15). De grote verdrukking zou dan verder alleen de Joden treffen van wie volgens de natuurlijke uitleg van Zacharia 13:8,9 wordt geprofeteerd, dat tweederde zal worden uitgeroeid en het restant nog in het vuur van de loutering zal worden gebracht. Wij vragen ons af hoe men zich met zulke verwachtingen nog vrienden van Israël kan noemen? Verder zullen bij de letterlijke verklaring in natuurlijke zin 'de inwoners van de steden van Israël uitgaan en de brandsteken in het wapentuig, kleine en grote schilden, bogen en pijlen, knotsen en speren - zeven jaar lang zullen zij daarmee hun vuur stoken' (Ez.39:9). Het lijkt ons echter niet waarschijnlijk dat de grote mogendheden in een komende wereldoorlog in plaats van kernwapens, oorlogstuig zullen gebruiken uit het stenen en bronzen tijdperk, terwijl de wetenschap zich heeft vermenigvuldigd (Dan.12:4). Wij brengen daarom deze profetie van Johannes over in de onzienlijke wereld. Wij vergeestelijken haar zoals wij dit ook doen met het voorafgaande vers: 'Zalig hij, die waakt en zijn klederen bewaart, opdat hij niet naakt wandele en zijn schaamte niet gezien worde'.

Het boek der Openbaringen is aan de gemeenten uit de heidenen geschreven. Toen Johannes zijn visioenen over de eindtijd kreeg, was hij volgens de kerkhistoricus Eusebius door keizer Domitianus 'veroordeeld om op het eiland te wonen'. In zijn kroniek plaatst Eusebius deze verbanning in het jaar 14 van deze keizer, dat is 94 na Christus. Het was dus al een kwart eeuw geleden dat Jeruzalem was verwoest. Wanneer de apostel zijn verhoogde Meester midden tussen de zeven gouden kandelaars ziet wandelen, heeft dit dus niets meer te maken met de gouden kandelaar van de aardse tempel. In de hemelse wereld waren zij beeld van de zeven gemeenten uit de heidenen in Asia, die door Paulus en Johannes waren gesticht. Deze kandelaren verspreidden ook geen natuurlijk maar een geestelijk licht, omdat de olie van de Heilige Geest erin was (Openb. 1:4,11 en 22:16).

De Apocalypse is een door en door christelijk boek met beelden en motieven, die veelal ontleend zijn aan het Oude Testament. Jezus Christus als het Lam Gods en als de Zoon de mensen is de centrale figuur. De inhoud gaat over de volgelingen van Jezus en over hen die zich ten onrechte zo noemen. Lange tijd zullen deze beide categorieën te zamen optrekken, totdat ze in de eindtijd hun volheid bereiken. Dan tonen ze duidelijk waarneembare verschillen en gaan ze voorgoed uiteen. De Openbaring verplaatst ons in dit verband naar de climax van de strijd in de hemelse gewesten. Het leger van Jezus Christus bestaat uit geestelijke koningen en priesters en het behaalt bij Armageddon een eclatante overwinning op de antichristelijke kerk. De Openbaring handelt over de laatste krachtmeting tussen de ware en de valse kerk.

Evenals zijn Meester sprak Johannes over het Koninkrijk der hemelen in gelijkenissen. Hij had kunnen schrijven: de eindslag van de geestelijke oorlog waarover onze broeder Paulus zo duidelijk in Efeziërs 6:10-18 spreekt, namelijk de strijd tegen de wereldbeheersers dezer duisternis en tegen de boze geesten, is te vergelijken met een krijgsgebeuren dat zich eenmaal 1500 jaar geleden afspeelde in het dal van Megiddo. tegenwoordig heet het de Emek dat is dal (van Jizreël). Hier leed het leger van Sisera een smadelijke nederlaag.

Beeld en werkelijkheid

Sisera was de krijgsoverste van Jabin, de koning van Kanaän (zie richteren 4 en 5). Deze vertegenwoordigde een volk, dat onder leiding van de grote wereldbeheerser dezer duisternis op onrechtmatige wijze het land, dat de Here aan zijn volk Israël had geschonken, in bezit had genomen. Het werd zelfs naar de vervloekte naam van Kanaän genoemd. Het dal van Megiddo wordt bij de ziener op Patmos beeld van het Koninkrijk der hemelen. Ar-Megiddo is de stad waar de antichristelijke legers zich verzamelen, zoals in de geliefde stad de legerplaats der heiligen is (Openb.20:9). Sisera is type van de antichrist en Jabin, de koning der Kanaänieten, is beeld van de draak, die aan de antichrist door middel van het beest uit de afgrond, zijn kracht en macht overgeeft. De koningen van Kanaän die bij Taänach aan de wateren van Megiddo meestreden, kunnen wij vergelijken met de tien koningen, die met de antichrist samen ten strijde trekken.

Aan de andere zijde staan dan Barak en Deborah als vertegenwoordigers van de gemeente van Jezus Christus, waar geestelijk geen verschil is tussen man en vrouw. Het krijgsplan wordt bekend gemaakt door de profetes Debora, de Jeanne d'Ark van het Oude Testament. Wij mogen haar rekenen bij die geïnspireerde profeten, die bij het ontketenen van de oorlog ' van de voor ons bestemde genade hebben geprofeteerd' (1 Petr.1:10).

In hun boek 'Battles of the Bible' beschrijven Herzog en Gichon, twee Joodse militaire experts, de strategie van Debora. De informatie die zij leveren, is erg interessant. Debora sprak namens Jaweh tot de stamleider uit Naftali: 'Trek naar de berg Tabor en neem u tienduizend man Naftalieten en Zebulonieten, en Ik zal aan de beek Kison Sisera, de krijgsoverste van Jabin, naar u toe voeren met zijn strijdwagens'. Deze voertuigen zijn door paarden getrokken gevechtswagens, die van een ijzeren bepantsering zijn voorzien. Verder was aan dit leger nog een geregelde troepenmacht infanterie toegevoegd.

Debora ontwikkelt dan een strijdplan in drie fasen. Zij kende de streek die het Koninkrijk der hemelen voorstelde en zij kende ook de gedachten van de vijand. Schreef Paulus niet de leerzame opmerking aangaande de satan: 'Zijn gedachten zijn ons niet onbekend?' (2 Cor.2:11).

Allereerst moest Barak ongeveer 10.000 mannen uit Naftali en Zebulon op de berg Tabor samentrekken. Dit was een gemakkelijk te verdedigen basis, doordat de gevreesde strijdwagens daar geen enkel kans op succes hadden. Bovendien kon men vandaar in een verrassingsaanval van alle zijden de vijand in de flank van zijn leger aanvallen. De troepen uit Efraïm - genoemd in het lied van Debora - moesten dan van het zuiden komende, het leger van Sisera weglokken naar de moerassen van de Kisonrivier in het westelijkdeel van de vallei. De derde fase zou zich dan afspelen bij de Kison, waar de drassige bodem in het regenseizoen van de winter, het manoeuvreren van de strijdwagens zou verhinderen. Tegelijkertijd zou dan de legermacht van Barak die niet meer werd bedreigd, Sisera achtervolgen en diens achterhoede aanvallen.

De hoogbejaarde Johannes kon zich de gehele situatie in het dal van Megiddo goed voorstellen. Was hij niet met de Meester daar ongeveer 65 jaren terug van plaats tot plaats getrokken? Evenals Debora kende hij die vlakte en deze kennis was tegelijkertijd uitdrukking van het feit, dat hij daar de prediking van Jezus over het Koninkrijk der hemelen goed in zich had opgenomen. Aan de rand van de vlakte lag in het noorden het bergland van beneden Galilea met Nazareth, waarvan de inwoners door boze, antichristelijke geesten opgeruid, Jezus van de steilte hadden willen werpen (Lukas 4:29,30). Een close-up van de strijd in de hemelse gewesten die Jezus had te voeren.

In de noord-oosthoek ligt de berg Tabor met zijn zuivere koepelvorm als een geweldige kathedraal in het vlakke land. Omdat hij naar de vlakte afdaalt, lijkt hij hoger dan hij werkelijk is. Vanwege zijn imponerende vorm kon de psalmist de Tabor (562m) en de wit besneeuwde Hermon (2760m) in één adem noemen: 'Uwer is de hemel, uwer is ook de aarde; de wereld en haar volheid, Gij hebt ze gegrond, het noorden en het zuiden, Gij hebt ze geschapen; Tabor en Hermon jubelen in uw naam' (Ps.89:12,13). Hoe hoger men de Tabor beklimt, hoe majestueuzer het panorama wordt. Volgens de traditie is de Tabor de berg der verheerlijking geweest. Hoe paste hij in het denken van Johannes. Het volk van God bestijgt hem en klimt steeds hoger, waardoor het voor de vijand onaantastbaar wordt.

'In Gods overwinning'

Het beeld is dat Sisera wel de vallei binnendringt, maar het niveau van het leger Gods ligt buiten zijn bereik. Het okkulte leger van de antichrist blijft immers verbonden met de geest van de diepe afgrond. De leden van de antichristelijke kerk kunnen wel als mediums buiten hun lichaam treden, maar een transformatie waarbij het sterfelijke lichaam verzwolgen wordt in de onverderfelijke heerlijkheid van het geestelijk lichaam, ondergaan ze niet. Bij de slag van Armageddon tracht de satan met geweld terug te keren naar zijn oorspronkelijke plaats in de hemel. Zijn doel is de vernietiging van de zonen Gods die gezalfd zijn met de Heilige Geest tot koningen en priesters, en de troon van God bereiken door middel van de gemeente van de antichrist. Door een massale seance, door kunstmatige verruiming van het bewustzijn, door okkulte oefeningen, door transcendente meditatie en langdurig vasten tracht zijn leger het Koninkrijk der hemelen van elders binnen te dringen. De geweldenaars trachten dit Koninkrijk met geweld te nemen. De ijzeren strijdwagens zijn hiervan wel een duidelijk beeld.

Het leger Gods wordt geleid door de Heilige Geest, die de profeten inspireert en het volk kracht geeft. De christenstrijders zijn gewend in de hemelse gewesten te wandelen en te strijden met het zwaard des Geestes, het Woord van God. Voor hen geldt: niet door kracht en geweld, maar door mijn Geest zal het geschieden. Barak daalt van de berg af, omdat het tot een treffen moest komen. Zo riep de profeet Joël uit: 'doe, o Here, uw helden daarheen afdalen' (Joël 3:11). De geest der profetie sprak tot Barak: 'Dit is de dag, dat de Here Sisera in uw macht gegeven heeft; is niet de Here vóór u uitgetogen?' Onverwacht stortte hij zich met tienduizend man op het vijandelijke leger. Van zijn bliksemaktie - Barak betekent bliksem - zong Debora: 'Achter hem stormde men het dal in'. Er staat: 'De Here bracht Sisera met al zijn wagens en zijn gehele leger door de scherpte des zwaards in verwarring'. Dit zwaard is het Woord van God, dat uitging overwinnende en om te overwinnen. Hierdoor wordt de wetteloze machteloos gemaakt (2 Thess.2:8). Zo zal in deze eindslag onze Heer met zijn leger komen 'gelijk de bliksem komt' (Matth.24:27). In het lied van Debora wordt ook nog vermeld dat de sterren des hemels meestreden tegen Sisera. Alle hemelingen worden betrokken in deze laatste worsteling. Dit komt dan overeen met de belofte, dat Michaël en zijn engelen ook oorlog zullen voeren tegen de draak (Openb.12:7).

Opmerkelijk is ook dat een vrouw - één uit het zaad der vrouw - Sisera, de aanvoerder, ombracht. En op welke wijze? Zij verbrijzelde zijn schedel! (Richt. 5:26). Had God toen hij het vonnis over de boze uitsprak, niet gezegd: 'Dit zaad zal u de kop vermorzelen'? En wordt de gemeente van Jezus Christus niet vergeleken met een vrouw? Wat verder nog te zeggen van de satan zelf. Na de slag van Armageddon is hij zijn kracht, macht en troon kwijt. Deze waardigheden worden met het beest en de valse profeet geworpen in de poel des vuurs. Tenslotte wordt de satan gegrepen en in de afgrond opgesloten, 'want de hand der Israëlieten drukte steeds zwaarder op Jabin, de koning van Kanaän, totdat zij Jabin, de koning van Kanaän, verdelgd hadden (Richt.4:24). Prijs de Heer voor Armageddon in de hemelse gewesten, want de strijd is dan voor het volk van God beëindigd. Dan staat er: 'En ik zag tronen, en zij zetten zich daarop' (Openb.20:4). En om die tronen was immers de gehele strijd begonnen!

zie voor andere artikelen kvooverz